Ondernemende advocaten voor de ondernemer

Moeten woningbouwcorporaties toch aanbesteden? Het vervolg: wat vindt de minister?

Medio december schreef mijn collega Koen Peters over de inbreukprocedure die de Europese Commissie in december tegen Nederland – als lidstaat – gestart is. Nederland heeft haar woningbouwcorporaties namelijk niet aangewezen als aanbestedingsplichtige opdrachtgevers; opdrachtgevers die zijn onderworpen aan de Europese Aanbestedingsrichtlijnen en de Nederlandse Aanbestedingswet.

Reactie aan Europese Commissie

Op 20 februari 2018 heeft minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) de Tweede Kamer in een brief geïnformeerd over haar reactie aan de Europese Commissie.

Zij is het niet eens met het standpunt van de Europese Commissie dat woningbouwcorporaties moeten worden aangemerkt als zogeheten ‘publiekrechtelijke instellingen’ die hun opdrachten (Europees) moeten aanbesteden. Van een publiekrechtelijke instelling is kort gezegd sprake als deze:

  1. voorziet in behoeften van algemeen belang;
  2. rechtspersoonlijkheid bezit, en;
  3. voor wat betreft het beheer onder overheidstoezicht staat.

Woningcorporaties moeten aanbesteden?

De Europese Commissie is van mening dat woningbouwcorporaties voldoen aan alle eisen om als publiekrechtelijke instellingen te worden aangemerkt, en dus aanbestedende diensten zijn. Uit de brief van de minister is af te leiden dat de Europese Commissie stelt dat de Nederlandse overheid op grond van de Woningwet actief toezicht uitoefent op het beheer van de woningbouwcorporaties.

In de Europese rechtspraak is in het verleden met betrekking tot de Franse woningcorporaties geoordeeld dat onder dat ‘overheidstoezicht voor wat betreft het beheer’ moet worden verstaan dat de overheid de beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten van publiekrechtelijke instellingen (hier woningcorporaties) kan beïnvloeden. Een rechtmatigheidstoezicht achteraf door een toezichthoudende overheidsinstantie is daarvoor onvoldoende.

Woningwet

De minister geeft aan dat op grond van de Woningwet naar haar mening geen sprake is van invloed op het gebied van overheidsopdrachten, en dat zij de branchevereniging voor woningcorporaties “Aedes” bij het voorbereiden van haar reactie richting de Europese Commissie heeft betrokken.

In de (herziene) Woningwet is destijds juist om deze reden opgenomen dat de aanwijzingen in het kader van toezicht geen betrekking hebben op het plaatsen van opdrachten door de corporaties. De vraag is echter hoe de Europese rechter dat toezicht feitelijk zal beoordelen.

Vervolg procedure

Minister Ollongren geeft aan dat zij contact heeft gehad met de verantwoordelijke commissaris over het vervolg van de procedure. De Europese Commissie zal haar reactie op de ingebrekestelling bestuderen. Als de Europese Commissie bij haar oordeel blijft, stuurt zij een zogenaamd met redenen omkleed advies waarin wordt gereageerd op de door de minister aangedragen overwegingen. Afhankelijk van de eventuele reactie van de minister dáárop, kan deze kwestie uitmonden in een procedure bij het Europese Hof.

Wij blijven deze belangrijke ontwikkelingen voor woningbouwcorporaties op de voet volgen.

Meer weten?
Mocht u als woningbouwcorporatie behoefte hebben aan een nadere toelichting of een advies voor de komende periode, dan zijn Moniek de Cock en Koen Peters u daarbij graag van dienst.

Lees ook